JavaScript Nedir? Ne İçin Kullanılır?

2020 Stack Overflow verlerine göre son sekiz yılın en çok kullanılan programlama dilinin Javascript olduğunu biliyor musunuz? Bu nedenle bugün “JavaScript Nedir?” sorusunu yanıtlamak ve bu dilin Google, Facebook, Alibaba, Microsoft gibi teknoloji devleri tarafından tercih edilmesinin ve uzun süredir popülerliğini korumasının nedenlerine bakmak istiyoruz.

JavaScript Nedir?

JavaScript Nedir?, JavaScript Neden Benzersizdir?
Öğrenmesi en kolay programlama dillerinden biri olan JavaScript, Html sayfalarının içeriklerini dinamik olarak eklemenize ve değiştirmenize izin verir.

JavaScript, web sayfalarının hayat bulmasını sağlayan ve onları etkileşimli hale getirmek için kullanılan güçlü bir programlama dilidir. JavaScript olmadan web siteleri yalnızca düz metin ve resimler şeklinde kalır: Google Haritalar yalnızca basit bir harita şeklinde ve Facebook bir gazete gibi görünür.

Başlangıçta web sayfalarını hayata geçirmek için oluşturulan ve günümüzde oyun ve mobil uygulama geliştirme için de sıklıkla kullanılan JavaScript, metin düzenleyici gibi basit bir araçla yazılabilen kodlardan oluşur. Öğrenmesi en kolay programlama dillerinden biridir.

JavaScript, web’in dili olarak kabul edilir çünkü karmaşık özellikleri, web’de kolaylıkla uygulamanızı sağlar, sunucu etkileşimini ve yanıt sürelerini azaltır, kullanıcı deneyimini iyileştirir. Bu da onu herhangi bir web uygulaması için önemli bir dil yapar. HTML ve CSS ile birlikte eksiksiz bir web sitesi oluşturmak için kullanılabilir.

1995’ten bu yana birçok programlama dilini etkileyen JavaScript aslında “LiveScript” adıyla sahneye çıkmıştı. Ancak o zamanlar Java çok popüler olduğundan Java’nın “küçük kardeşi” olarak konumlandırıldı ve JavaScript olarak adlandırıldı. Zamanla ECMAScript ile tamamen bağımsız bir dil haline geldi.

JavaScript gibi çok paradigmalı bir dilin en büyük avantajı, hem istemci tarafında hem de sunucu tarafında veya JavaScript motoru olan herhangi bir cihazda yürütülebilmesidir. Bir web sitesini her ziyaret ettiğinizde, tarayıcı karşılaştığınız herhangi bir JavaScript içeriğini JavaScript motoru sayesinde işleyebilir.

JavaScript motorları farklı web tarayıcılarında farklı adlar alır. Örneğin;

  • Google Chrome’da V8,
  • Firefox’ta SpiderMonkey,
  • Microsoft Edge’de ChakraCore,
  • Safari’de Nitro ve SquirrelFish.

JavaScript Neden Benzersizdir?

JavaScript’in ilk versiyonu yalnızca 10 gün içinde yazılmıştı, buna rağmen bugüne kadar hayatta kalmasına yardımcı olan birçok ileri görüşlü yeniliğe sahipti. JavaScript’i benzersiz kılan özelliklerin başında HTML / CSS ile tam entegrasyon sağlaması gelir. JavaScript’in benzersizliğini vurgulayan diğer özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Yürütülmesi tarayıcı içinde gerçekleştiğinden herhangi bir ortam kurulumu gerektirmez. Tüm büyük tarayıcılar tarafından desteklenir.
  • Hafif, hızlı ve platformlar arası bir dil olduğundan mobil, masaüstü ve oyun uygulamaları gibi alanlara yayılmış ve geniş çapta benimsenmiştir. Sektörde kullanılan en popüler komut dosyası yazma dilidir.
  • Geniş ve olgun bir topluluk desteğine sahiptir.
  • En güvenli programlama dillerinden biridir.

JavaScript Ne İçin Kullanılır?

JavaScript Ne İçin Kullanılır?
JavaScript, web’in dili olarak kabul edilir, sunucu etkileşimini ve yanıt sürelerini azaltır, kullanıcı deneyimini iyileştirir. Bu da onu herhangi bir web uygulaması için önemli bir dil yapar.

Bu popüler ve güçlü programlama dilinin yeteneklerini listelerken ilk bahsedilmesi gereken JavaScript’in Html sayfalarının içeriklerini veya stillerini dinamik olarak eklemenize ve değiştirmenize izin vermesidir. JavaScript çalışma anında web sayfasını veya CSS öğelerini oluşturup değiştirebilen ve web sayfalarının görünümünü güncelleyebilen çeşitli yöntemler sunar.

JavaScript, açılır menü gibi gezinme araçları ile web sitelerinin tasarımını geliştirebilir. JavaScript yardımıyla web sayfalarında fare ve klavye eylemlerini özelleştirebilirsiniz.

Bilgisayar veya akıllı telefon kullanmış olan herkes JavaScript’i deneyimlemiştir, neredeyse tüm akıllı telefonlar bu programlama diliyle oluşturulan uygulamaları kullanır. Örneğin Facebook tarafından oluşturulan React Native gibi teknolojilerin yardımıyla, mobil uygulamalar oluşturmak için JavaScript kullanabilirsiniz.

JavaScript, dosyaları indirmek, yüklemek ve uzak sunuculara istek göndermek gibi işlevlere sahiptir. Önceki site etkinliği ve web sayfası tercihleri ​​gibi verileri kullanıcının sunucusunda depolayabilir. Çerezler, web tarayıcısının veri her gerektiğinde web sunucusuyla iletişim kurmak zorunda kalmamasını sağlar. JavaScript, bu tanımlama bilgilerinin değerlerini ayarlamak ve almak için yöntem ve özellikler sağlar.

JavaScript, kullanıcı eylemleri için özelleştirilmiş açılır pencereler ve mesajlar göstermenize olanak tanır. Kayıt formları ve oturum açma kimlik bilgileri gibi çevrimiçi formlar için temel doğrulama ve veri formatı doğrulaması sağlayabilir.

JavaScript, dokunmatik ekran basışları, imleç hareketleri, fare tıklamaları, kaydırmalar ve klavye girişi yoluyla bir kullanıcının aktif veya pasif olduğunu algılayabilir.

Kitaplıklar ve Çerçeveler

Kitaplıklar ve Çerçeveler, Javascript, JS, Vanilla JS, API'ler
JavaScript; geliştiricilerin hayatını önemli ölçüde kolaylaştıran JavaScript kitaplıkları ve çerçevelerine sahiptir.

Ham JavaScript dili, geliştiriciler tarafından “vanilla JavaScript” olarak adlandırılır. JavaScript işlevlerini vanilla JavaScript’ten başka bir araç kullanmadan kodlamak mümkündür ancak JavaScript; geliştiricilerin hayatını önemli ölçüde kolaylaştıran JavaScript kitaplıkları ve çerçevelerine sahiptir. jQuery gibi JavaScript kitaplıklarını ve AngularJS ve ReactJS gibi JavaScript çerçevelerini içeren bu araçlar; geliştiricilere temel JavaScript işlevleri için önceden yazılmış JavaScript kodları vererek kodlama sürecini hızlandırır.

JavaScript kitaplıkları, rutin JavaScript görevlerini gerçekleştirmek için kullanılabilen JS kod parçacıkları koleksiyonlarıdır. JavaScript çerçeveleri ise web sitelerinde JavaScript kodunu düzenlemek için şablon sağlayan JS kitaplıkları koleksiyonlarıdır.

API’ler

JavaScript, Uygulama Programlama Arayüzleri (API’ler) ile tamamlanmaktadır. Önceden oluşturulmuş bu kod blokları, bir kişinin kendi başına kodlaması zor olan programları yerleştirmesine veya uygulamasına izin vererek veri aktarımını kolaylaştırır. Örneğin:

  • Geolocation API
    Çoğunlukla Google Haritalar’da görülen coğrafi bilgileri denetler.
  • Bookmarks API
    Yer imi eklenmiş sayfaların oluşturulmasına, değiştirilmesine ve düzenlenmesine izin verir.
  • TopSites API
    Bir kullanıcının en çok ziyaret ettiği sitelere erişim sağlar.
  • Google Maps API
    Navigasyonu kolaylaştırmak için özel haritalar ve yol tarifleri yerleştirir.
  • Facebook Login API
    Her oturum açmada kullanıcı kimlik doğrulamasını etkinleştirir.

JavaScript Diğer Yazılım Dillerinden Nasıl Ayrılır?

JavaScript Diğer Yazılım Dillerinden Nasıl Ayrılır? , C, Java, Ruby, PHP, Python, C #
En Popüler Programlama Dilleri adlı yazımızdan 12 programın artılarını, eksilerini, kullanım alanlarını, kariyer ve maaş açısından neler vadettiğini öğrenebilirsiniz.

JavaScript ilk ortaya çıktığında, Netscape’in tarayıcısına eklediği ekstra bir Turing-tamamlama seçeneğiydi. Birçok programcı onu görmezden geldiyse de Lambdas gibi ileri görüşlü özelliklerinin değerini fark edenler de vardı.

Bugün programcılar daha yüksek hız için ve aynı kodu sunucuda ve istemcide çalıştırmak için Node.js’ye başvuruyor ve sunucu uygulamalarının JavaScript’te yazıldığına şahit oluyoruz. Peki bazı önemli programlama dilleriyle karşılaştırdığımızda JavaScript’in sunabildikleri nelerdir?

C ve JavaScript

  • C, iş parçacıklarının açık bir şekilde kontrol edilmesini sağlarken, JavaScript görevleri, veriler hazır olduğunda çağrılan eş zamansız işlevlere bölerek kullanıcıların birden fazla işle uğraşmasına olanak tanır.
  • C önceden derlenmiştir ve statik olarak yazılmıştır. JavaScript yorumlanır ve dinamik olarak yazılmıştır.
  • C, programcıların bellek bloklarını tahsis etmesini ve geri kazanmasını gerektirir. JavaScript bunu otomatik olarak halleder.
  • Farklı bir işlemciye taşındığında C kodu yeniden derlenmelidir. JavaScript’te böyle olması gerekmez.
  • C, işaretçiler aracılığıyla bilgisayarın belleğiyle doğrudan çalışmak üzere tasarlanmıştır ve yaygın olarak işletim sistemleri gibi yüksek performans gerektiren uygulamalar için kullanılır. JavaScript ilk olarak yalnızca web sayfalarını hedeflediyse de Node.js aracılığıyla geliştirilen sunucu uygulamalarında da rol almaya başlamıştır.

Java ve JavaScript

  • Java, nesne yönelimli bir programlama dilidir ve neredeyse her platformda çalışan derlenmiş programlar oluşturmanıza olanak tanıyan sanal makine platformuna sahiptir. JavaScript, nesne tabanlı bir betik dilidir.
  • Java statik olarak yazılırken JavaScript dinamik olarak yazılır.
  • Java, büyük uygulamaları desteklemek için tasarlanmıştır. JavaScript bunu doğrudan sunmaz, bu nedenle programcılar onu sentezlemiştir.
  • Java uygulamaları herhangi bir sanal makinede (JVM) veya tarayıcıda çalışabilir. Java bir zamanlar tarayıcılarda ve sunucularda çalışıyordu ancak günümüzde büyük ölçüde sunucularla sınırlı. JavaScript ise bir zamanlar yalnızca tarayıcılarda çalışıyordu, ancak şimdi sunucu tarafında da kullanımının giderek arttığını görüyoruz.
  • Hem Java hem de JavaScript birçok başka dili destekler.
  • Java nesneleri sınıf tabanlıdır, hatta bir sınıf oluşturmadan Java’da herhangi bir program yapamayız. JavaScript nesneleri ise prototip tabanlıdır.
  • Java programı “.Java” dosya uzantısına sahiptir ve kaynak kodunu JVM (Java Virtual Machine) tarafından çalıştırılan bayt kodlara çevirir. JavaScript dosyası “.js” dosya uzantısına sahiptir ve yorumlanır ancak derlenmez, her tarayıcı JS kodunu yürütmek için Javascript yorumlayıcısına sahiptir.
  • Java 8, JavaScript yerleştirmek için bir mekanizma içerir, böylece Java, JavaScript’in birçok avantajından yararlanabilir.
  • Java daha fazla bellek kullanır. Daha az bellek gerektiren JavaScript, bu nedenle de web sayfalarında tercih edilir.
  • Java, eşzamanlılık için iş parçacığı tabanlı bir yaklaşıma sahiptir. Javascript, eşzamanlılık için olay tabanlı bir yaklaşıma sahiptir.

C # ve JavaScript

  • C #, çok çeşitli uygulamalarda bulunabilir. JavaScript’in çeşitliliği sınırlıdır ve en önemli işlevi, web uygulamalarını sezgisel olarak şekillendirmektir.
  • C #, nesne yönelimli bir programlama dilidir. JavaScript bir betik dilidir.
  • C #, güçlü bir .NET bileşeni olan LINQ’ya sahiptir, ancak JavaScript’in bu işlevselliği kapsayabilen Underscore.js gibi ayrı kitaplıkları vardır.
  • C #, bir JIT derleyicisi tarafından çalıştırılacak ara form olan bayt koduna derlenir. JavaScript genellikle bir JIT derleyicisi aracılığıyla çalıştırılır.
  • JavaScript dinamik olarak yazılırken C # statik olarak yazılır.
  • C #, yönetici ve dönüşüm için aşırı yük kapasitesine sahiptir. JavaScript vardiyaları aşırı yükler.
  • C # bir eklenti gerektirir. JavaScript, eklenti ön koşulu olmadan çok sayıda tarayıcıda çalışır.

Python ve JavaScript

  • JavaScript, tarayıcıdaki HTML sayfalarını desteklemek için geliştirilmişti. Python ise sunucuları ve masaüstü bilgisayarları desteklemek için komut satırından çalıştırılmak üzere tasarlanmıştır.
  • Python, sosyal bilimlerde veri işleme dili olarak popülerdir, JavaScript ise sunucularda da uygulama alanları buluyor ve bir web sitesi veya yerel uygulama oluşturmanıza yardımcı oluyor. Python daha çok veri analizi, makine öğrenimi ve matematik ağırlıklı görevler için kullanılıyor.
  • JavaScript, kod bloklarını belirtmek için küme parantezleri kullanır. Python, girinti ve boşluk kullanır.
  • Python, yöntemler için esnek parametre blokları sunarken, JavaScript tüm parametrelerin belirtilmesi gerektiğinde ısrar eder.
  • JavaScript kodu genellikle fare tıklamaları veya tuş vuruşları gibi olaylar tarafından yönlendirilir. Python, işlev çağrılarına yanıt verir.
  • Çoğu Python kütüphanesi veri işleme ve analizine odaklanırken, birçok JavaScript kütüphanesi tarayıcıdaki HTML’yi işlemek için tasarlanmıştır.
  • JavaScript’in değişken – mutable ve değişmez – immutable kavramı yoktur, ancak Python’un değişken ve değişmez veri türleri vardır.
  • Herhangi bir kodlama biçimi belirtmediğiniz sürece Python kaynak kodu varsayılan olarak ASCII iken JavaScript, ham baytları işlemek için herhangi bir yerleşik destek sunmadığından UTF-16 olarak kodlanmalıdır.

Herhangi bir sektörde hızla dijital ürün geliştirmeye yaradığından ve yüksek potansiyele sahip bir dil olduğundan Python Nedir? adlı yazımıza göz atmanızı öneririz.

PHP ve JavaScript

  • Her ikisi de genellikle bir JIT derleyicisi tarafından dönüştürülen komut dosyası dilleridir.
  • Her ikisi de dinamik olarak yazılmış değişkenler sunar.
  • Başlangıçta PHP, sunucular için HTML dosyalarını bir araya getirmek için tasarlanmıştı, JavaScript’in artık sunucuda da HTML dosyaları oluşturduğundan yukarıda söz etmiştik.
  • PHP, çalıştırmak bir sunucu gerektirir. Sunucu olmadan çalıştırılamaz.
  • JavaScript hem ön uç hem de arka uç için kullanılır. PHP çoğunlukla arka uç amaçları için kullanılır.
  • PHP, HTML’yi derlemek dışında nadiren kullanılır. JavaScript, iş mantığını ve veritabanlarını entegre eden tarayıcı ve sunucu tarafı yığınlarında giderek karmaşıklaşan arabirimler için temel oluşturur.
  • JavaScript; HTML, AJAX ve XML ile birleştirilebilir. PHP, yalnızca HTML ile birleştirilebilir.
  • Javascript asenkrondur, giriş çıkış işlemlerini beklemez. PHP senkrondur, IO işlemlerinin yürütülmesini bekler.
  • PHP nispeten basit bir dildir. JavaScript ise hem tarayıcı etkileşimi hem de daha genel çözümler için kullanılan daha genel bir dil haline gelmektedir.

PHP’nin geleceğine dair tartışmalar sürse de kolaylığı ve en hızlı programlama dillerinden biri olması nedeniyle PHP Nedir? adlı yazımızı okumanızı öneririz.

Ruby ve JavaScript

  • Ruby, tipik olarak sunucu tarafı geliştirme için kullanılan nesne yönelimli bir dildir. JavaScript nesne yönelimlidir ve genellikle istemci tarafı uygulamalar için kullanılır.
  • Hem Ruby hem de JavaScript dinamik olarak yazılmıştır.
  • JavaScript blokları tasvir etmek için parantezler kullanırken, Ruby “end” kelimesini kullanır.
  • JavaScript sözdiziminin çoğunu Java ve C’den alır, Ruby; Perl ve Smalltalk’tan.
  • Bazı yöneticiler sunucu destekli komut satırı uygulamaları için Ruby’yi tercih etse de, Ruby genellikle Rails çerçevesini kullanan sunucu uygulamalarıyla sınırlı. JavaScript ise gittikçe genel amaçlı bir dil haline geliyor.
  • Ruby, sınıflarla birlikte nesne yönelimlidir, Ruby’deki neredeyse her şey bir nesnedir. JavaScript nesne yönelimlidir ancak sınıfsızdır.
  • Ruby, JavaScript’ten daha yavaştır.
  • JavaScript yazmak ve öğrenmek Ruby’den daha zordur.

Bir Web Sitesine JavaScript Nasıl Eklenir? 

Bir Web Sitesine JavaScript Nasıl Eklenir?
JavaScript, tarayıcıdaki HTML sayfalarını desteklemek için geliştirilmiş olsa da hem ön uç hem de arka uç için kullanılır.

Bir web sayfasına JavaScript (JS) eklemek, herhangi bir HTML içeriğini eklemeye çok benzer. Genellikle <head> etiketleri arasına yerleştirilmesi önerilen JS kodunu, HTML içinden çağırmak için <script> etiketi kullanılır. Eğer sayfanıza eklemek istediğiniz işlevin sayfanın gövdesinde yer almasını istiyorsanız JS kodunu <body> bölümüne ekleyebilirsiniz.

JavaScript kodunu HTML dosyasına eklemek yerine farklı bir dosyaya eklemek ve HTML içinden bu dosyaya referans vermek; sayfaların yüklenme süresini kısaltmak gibi avantajlara sahiptir.

JS kodunu, WordPress web sitenize eklemek isterseniz web sitenizde kullandığınız temanın JS kodu eklemek için bir alan içerip içermediğini inceleyin. Böyle bir seçenek mevcutsa, JS kodunu belirlenen yere ekleyebilirsiniz. Yanlış kod yerleşiminin sitenin performansına zarar verebileceğini unutmayın.

JavaScript kodunu, WordPress web sitenize eklemenin bir diğer yolu da eklentilerden yararlanmaktır. Çoğu eklenti, JS kodunu eklemek için seçenekler sunar. Eklentiye bağlı olarak, bu kod site genelinde uygulanabilir veya sayfaya özel olabilir. Bu yöntemi kullanırken boyutu daha küçük olan JS kodunu eklemeniz önerilir. Aksi takdirde sayfa yükleme hızı düşebilir. Daha büyük JS kodu eklemek istiyorsanız, farklı bir yöntem kullanmayı düşünmenizde yarar var.

Özet

JavaScript’in kullanım alanları elbette ki buraya aldığımız örneklerle sınırlı değildir. İşletim sistemine doğrudan erişiminin olmaması ve çok iş parçacıklı uygulamaların geliştirilmesinde kullanılamaması gibi sınırlılıklarına rağmen, milyonlarca yazılım geliştirici web siteleri ve yazılımlar için Javascript’i çeşitli alanlarda kullanmaya devam etmektedir.

JavaScript nedir? sorusunu tüm tarayıcıların anladığı dil olmaya devam ettiği sürece popülerliğini koruyan bir program dili olarak yanıtlamak mümkündür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da İlginizi Çekebilir
Devamı
Ücretsiz Vektörel Çizim Siteleri
Web sitelerinizde ve farklı projelerinizde kullanabileceğiniz fotoğraf, arkaplan, mockup, broşür, poster, logo hatta kartvizitler için ücretsiz vektörel çizim siteleri!
Devamı
Kişisel Blog Nedir?
Kişisel bir blogdan para kazanmak için ve başarılı bir bloğa sahip olmak için yapmanız gerekenler!